Đến thời điểm hiện tại, hội viên nông dân và nhân dân các xã, phường trên địa bàn tỉnh đã thu hoạch cơ bản hết diện tích lúa xuân. Đây cũng là lúc Hội Nông dân các xã, phường tập trung tuyên truyền vận động hội viên, nông dân và nhân dân không đốt rơm rạ sau thu hoạch, đồng thời tuyên truyền tác hại của việc đốt rơm rạ và hướng dẫn xử lý rơm rạ sau khi thu hoạch để hội viên, nông dân và nhân dân thực hiện, góp phần bảo vệ môi trường.
Những tác hại chính của việc đốt rơm rạ được Hội Nông dân các xã, phường tập trung tuyên truyền bao gồm:
1. Ảnh hưởng sức khỏe con người: Quá trình đốt sinh ra lượng lớn bụi mịn (PM2.5) bám sâu vào phổi, mang theo các chất độc hại như: CO, CO2, CH4 làm tăng tỷ lệ mắc các bệnh về đường hô hấp, khói rơm rạ gây cay mắt, ho, khó thở, viêm phế quản, làm trầm trọng hơn bệnh hen suyễn và dễ gây ung thư về lâu dài.
2. Mất an toàn giao thông: Khói dày đặc tràn ra các trục đường quốc lộ, tỉnh lộ làm che khuất tầm nhìn, gây nguy hiểm cho người tham gia giao thông.
3. Gây hiệu ứng nhà kính: Khói thải góp phần làm trái đất nóng lên và gây ra hiện tượng mù quang hóa tại các đô thị lớn lân cận.
4. Làm chai cứng đất: Đốt rơm rạ trực tiếp trên đồng ruộng làm chết các vi sinh vật có lợi, phá vỡ cấu trúc đất, làm đất bị bạc màu, chai cứng, giảm độ tơi xốp.
5. Lãng phí nguồn hữu cơ: Rơm rạ là nguồn phân bón hữu cơ quý giá, nhưng khi đốt, toàn bộ đạm, lân, kali quý giá đều bị đốt cháy, "bay" mất, khiến nông dân phải tốn tiền mua thêm phân bón hóa học cho vụ sau.
6. Nguy cơ cháy nổ: Trong thời tiết nắng nóng, việc đốt rơm rạ dễ lan sang các khu vực lân cận, cột điện, cây cối hoặc các khu vực phơi nông sản.
Cùng với việc tuyên truyền hội viên nông dân và nhân dân không đốt rơm rạ trên đồng ruộng, Hội Nông dân các xã, phường tích cực tuyên truyền và hướng dẫn các hộ gia đình áp dụng các biện pháp thay thế việc đốt rơm rạ theo định hướng phát triển nông nghiệp bền vững, hướng tới nông nghiệp xanh, đó là:
- Sử dụng chế phẩm vi sinh tại ruộng: Hội viên, nông dân nên sử dụng các chế phẩm sinh học (như Trichoderma, Fito-BiomixRR) rắc hoặc phun lên rơm rạ sau khi thu hoạch, cày vùi vào đất để phân hủy thành phân hữu cơ. Cách này giúp đất tơi xốp, cây lúa vụ sau ít sâu bệnh.
Ảnh: Hội viên nông dân xã Chí Minh xử lý rơm bằng chế phẩm sinh học
Ảnh: Hội viên nông dân xã Đức Hợp ủ rơm bằng chế phẩm sinh học để tạo phân bón giàu dinh dưỡng
- Thu gom làm nguyên liệu sản xuất: Sử dụng máy cuộn rơm để thu gom rơm bán cho các hộ chăn nuôi lớn làm thức ăn dự trữ cho trâu, bò hoặc bán cho các hộ nuôi trồng nấm rơm. Dùng rơm phủ lên gốc các loại cây ăn quả, rau màu để giữ ẩm, hạn chế cỏ dại và giữ ấm cho đất.
- Cày ải sớm: Cày vùi rạ ngay sau khi thu hoạch để rơm rạ hoai mục tự nhiên trong đất.
Việc áp dụng các phương pháp này không chỉ góp phần tích cực bảo vệ môi trường mà còn mang lại hiệu quả kinh tế bền vững cho bà con nông dân.